woensdag 4 september 2013

Liefde

Uiteindelijk draait alles om de liefde. Toch? Liefde is overal en dus ook in het onderwijs.

De kleuterjuffrouw die met liefde praat over “haar” leerlingen. De al wat oudere aardrijkskundeleraar met een grenzeloze liefde voor zijn mooie vak. De 16-jarige gymnasiaste die stiekem verliefd is op die jonge Biologie-leraar met zijn mooie krullen. De startende docente die zich aangetrokken voelt tot die dromerige goedgebouwde jongen recht achterin het lokaal. De ervaren docent Engels die even niet zo goed functioneert omdat hij de liefde van zijn leven is kwijtgeraakt.

Liefde.

Liefde is alom aanwezig op school. Op Valentijnsdag zie ik ieder jaar meer jongens en meisjes met een rode roos onder hun arm van het station naar school lopen. Slimme studenten op onze campus hebben er zelfs een handeltje van gemaakt. Ook komt de GGD regelmatig binnen de schoolpoorten. Ze proberen jongeren bewust te maken van het feit dat liefde en seks mooi zijn en dat het iets is waarop je je goed kunt voorbereiden. 

Maar het mooiste om als docent mee te maken is de liefde tussen twee van je leerlingen.

In april 2007 zag ik het ontstaan tussen twee van mijn leerlingen. Frank uit Rosmalen was toen derdejaars van de opleiding Toerisme op het Koning Willem I College en wij hadden hem als “ouderejaars” meegenomen als reisbegeleider van een tweedejaars studiereis naar Spanje. Stephanie, een meisje met een Portugees-Deense achtergrond die sinds 2005 in Vught woonde, was mee op reis. Ik herinner me nog goed dat Frank me in vertrouwen nam en zei dat er een meisje in de groep zat dat hem leuk vond en dat het wederzijds was. Hij vroeg zich af of hij er wel werk van kon maken, want hij was immers de reisleider. “Go for it, Frank” zei ik. Maar de liefde hield geen stand want Stephanie ging korte tijd na de studiereis stage lopen voor het “Disney International Programme” in Florida. Die stage duurde tot eind oktober en juist op dat moment vertrok Frank naar Curaçao voor zijn vierdejaars stage. Ze zouden elkaar dus een jaar niet zien.

Ruim vier jaar later, op 1 september 2011 was er een reünie van de opleiding Toerisme in café Loenz hier in de stad. Ik stond aan de bar gezellig te kletsen en opeens had ik het gevoel dat ik mijn twee gesprekspartners beter alleen kon laten.

Nu, twee jaar later zie ik op Facebook dat Stephanie werkt als service agent voor de KLM en dat Frank restaurant & conference supervisor is bij het Mercure in Den Haag. Hun beroepsopsleiding op het Koning Willem I College heeft hen een goede start in de maatschappij gegeven. Maar nog belangrijker is dat ze elkaar in de liefde gevonden hebben. Het staat er echt: “relatie sinds 1 september 2011” en ik was erbij.


Liefde. Uiteindelijk draait alles om de liefde.

Bij toerbeurt geven vier panelleden hun visie op onderwijs. Deze week Reinoud van Uffelen. Hij werkt namens het Koning Willem I College als Programmamanager Voortijdig Schoolverlaten voor de regio Noordoost-Brabant.



dinsdag 11 juni 2013

Zomervakantie

 “Vakantie” twitterde Ivo op donderdag 23 mei kort nadat hij zijn laatste VMBO-examen  had gemaakt. Hij was er vrij zeker van dat hij geslaagd was en, okee, hij moest nog een keer naar school om zijn boeken in te leveren en natuurlijk ook om zijn diploma op te halen, maar de MBO-opleiding van zijn keuze zou pas op maandag 26 augustus beginnen. Ruim drie maanden zomervakantie. Drie maanden!

Denk je eens in, 16 jaar en drie maanden niks doen. Met de huidige jeugdwerkloosheid liggen ook de vakantiebaantjes niet voor het oprapen en met je vrienden een weekje naar Lloret de Mar of Renesse is leuk, maar thuis wacht weer die lange zomervakantie. Een periode van uitslapen, rondhangen en eindeloos relaxen breekt aan.

Het is vreemd dat naarmate kinderen ouder worden hun zomervakanties steeds langer worden. Op de basisschool krijgen ze zes weken en, in het voortgezet onderwijs zelfs zeven. Op papier dan, want op veel scholen is de laatste toetsweek vaak al twee weken voor het officiële begin van de vakantie. Afhankelijk van de regionale vakantiespreiding heeft een leerling die VMBO-examen doet zelfs iets meer of iets minder dan drie maanden vakantie. Drie maanden lang is de leerling dus niet in beeld als leerling. Niet bij het VMBO en ook niet bij het MBO.

In die drie maanden kan er een hoop gebeuren. Het merendeel van de leerlingen slaagt voor het examen en vervolgt na die lange zomervakantie zijn schoolcarrière op de HAVO of in het MBO. Maar er zijn ook leerlingen die in de zomervakantie 18 worden en die geen zin meer hebben in school, er zijn leerlingen waarvan in de zomervakantie hun vader of moeder overlijdt, leerlingen die een ongeluk krijgen, leerlingen die op het laatste moment toch besluiten een andere studierichting te kiezen, leerlingen die het opeens allemaal niet zien zitten, leerlingen die zich op drie verschillende ROC’s hebben ingeschreven en ook leerlingen die zich ondanks de inspanningen van hun mentor en decaan nog in het geheel niet hebben aangemeld voor een vervolgopleiding.

Die lange zomervakantie levert dus altijd een aantal voortijdig schoolverlaters op en op het Ministerie noemt men dit verschijnsel het Zomerlek.

In de regio ’s-Hertogenbosch proberen we dit zomerlek te dichten met het programma VSV-manager. Het is een eenvoudig systeem dat de professionals van het VMBO en het MBO bij elkaar heeft gebracht. De decanen van 12 VMBO’s voeren allemaal de zelfde administratie. Ze wijzen sommige leerlingen aan als risicoleerling en er zijn twee brugwachters die samen met leerplicht meekijken en actie ondernemen als dat nodig is.

Het zomerlek zal nooit helemaal gedicht worden en het is ook nooit helemaal te voorkomen dat leerlingen een verkeerde studiekeuze maken. Uitvallers op het MBO zullen er altijd blijven en daarvoor hebben we op het Koning Willem I College gelukkig de Succesklas.

Natuurlijk heeft iedere regio zijn eigen systeem of project en dat is prima. Waar het bij de overstap VMBO-MBO uiteindelijk om draait is een regionale betrokkenheid en een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid.


Ik wens iedereen een fijne zomervakantie!

Mijn column "zomervakantie" verscheen op de website www.aanvalopschooluitval.nl van het Ministerie van OC en W.

woensdag 5 juni 2013

Het kantoor

Mijn vader had vijf jaar als schoolmeester in de Haagse Moerwijk gewerkt toen hij in 1962 een baan als hoofd ener lagere school, aanvaardde. Hij was pas 26 maar toch al bovenmeester zoals ze in het dorp zeiden. Bij de functie hoorde ook een mooie woning die hij huurde van de kerk en in dit huis bracht ik mijn jeugd door. Op de begane grond bevond zich behalve de woonkamer en de keuken ook een aparte kamer voor mijn vader. Wij noemden deze ruimte statig “het kantoor” en ik was er iedere dag wel even. Onze telefoon stond er, zo’n bakelieten met draaischijf, maar ik kwam er ook om naar de boeken van mijn vader te kijken, of om stiekem een dropje te gappen uit het bovenste bureaulaatje.

Mijn vader werkte eigenlijk altijd. Overdag maakte hij lange dagen op school en ’s-avonds, als hij geen vergadering of ouderavond had, werkte hij thuis in zijn kantoor of gewoon in de woonkamer waar hij eens per maand met zijn adjunct handmatig de salarisadministratie deed en zelf de loonstrookjes schreef. Van een scheiding tussen werk en privé had hij geen weet in die tijd en dus kwamen ieder voorjaar alle ouders van alle zesdeklassers bij hem op kantoor. Mijn vader was geen schoolmeester met een rode pen maar vooral een stimulator en motivator. Die oudergesprekken vond hij broodnodig. Hij deed er alles aan om te zorgen dat “zijn” leerlingen doorleerden en als een meisje de capaciteiten had voor de Havo of zelfs het Atheneum maar de ouders vonden de huishoudschool in het dorp goed genoeg dan volgde er een stevig gesprek. Die gesprekken konden nog wel eens uitlopen en bij gebrek aan een wachtkamer moesten de volgende ouders dan plaatsnemen in de woonkamer waar mijn zus koffie inschonk en ik het gesprek op gang hield. Als puber vind je zoiets natuurlijk vreselijk en op een avond tijdens de maaltijd vertelde ik mijn vader dat het maar eens afgelopen moest zijn met die oudergesprekken. Mijn vader ging door met de gesprekken al voerde hij ze niet langer thuis maar op school en hij deed dat tot zijn pensioen in 1997. In de flat waar hij na zijn pensioen met mijn moeder ging wonen had hij grenzend aan de woonkamer toch weer zijn eigen kantoortje en een schoolmeester is hij altijd gebleven. 

Mijn vader overleed plotseling op 15 mei. Hij is 77 jaar geworden.



woensdag 20 maart 2013

Visie


Onlangs organiseerde de PvdA een BIEBdebat over het VMBO in Den Bosch. Tijdens dit debat hoorde ik wethouder Ruud Schouten iets zeggen over het ontwikkelen van een visie. Een visie kun je inderdaad ontwikkelen maar een visie kun je ook gewoon hebben.  De visie van de school waar ik werk bestaat uit de vier woorden “Gewoon een goede school”. Mijn visie op het VMBO geef ik in deze bijdrage.

De letters MBO staan voor Middelbaar Beroepsonderwijs. De V in VMBO staat voor Voorbereidend. Voorbereidend op het MBO dat na het VMBO komt, voorbereidend op de toekomst van de leerling, voorbereidend op de beroepen van morgen. Wat een ontzettend goede merknaam is het eigenlijk. Ik vind het maar vreemd dat sommige scholengemeenschappen voor voortgezet onderwijs hun VMBO-afdeling weer MAVO zijn gaan noemen. Beroepsonderwijs is namelijk iets waar je trots op kunt zijn en dat woord voorbereidend maakt het af. Het is een voorrecht om leerlingen op hun toekomst voor te bereiden.

Het echte voorbereidend beroepsonderwijs vind je dus niet op de grote scholengemeenschappen. Daarvoor moet je eens op een school als het Duhamel College gaan kijken. Het Duhamel verhuist na de zomervakantie naar de locatie van het Hervion op de Hervensebaan en samen met van Maerlant gaan die scholen op in het Stedelijk College. Het is goed nieuws dat het aantal aanmeldingen voor dat Stedelijk College volgend schooljaar is gestegen. Het samengaan van het Hervion en het Duhamel College naar één locatie wordt als een van de redenen voor die stijging gegeven. Het is nog beter nieuws dat met name de techniekrichting meer leerlingen trekt dan vorig jaar. Want techniek heeft de toekomst. Je leest bijna dagelijks over het tekort aan technisch personeel op de arbeidsmarkt, een tekort dat de komende jaren alleen maar toe zal nemen. Hetzelfde geldt eigenlijk voor de zorg. Ook hier voorziet de overheid in de nabije toekomst een personeelstekort.

Een “gewoon goed VMBO” bereidt leerlingen voor op een beroep. Het is belangrijk dat leerlingen er achter komen wie ze zijn en waar hun kwaliteiten liggen, maar het is zeker ook belangrijk om leerlingen te wijzen op  juist die sectoren waar de komende jaren voldoende werk te vinden is. De verhuizing van het Duhamel naar de Hervensebaan is een kans om te investeren in de sectoren Zorg en Techniek. Ik wens docenten en leerlingen veel succes op de nieuwe locatie. En de wethouder wens ik vooral veel visie!


woensdag 16 januari 2013

Wees aardig!


Ik geef mijn leerlingen een hand als ze terugkomen na een schoolvakantie. In mijn wereld zijn mensen namelijk aardig tegen elkaar. Altijd en overal. Aardig zijn en aardig gevonden worden is iets wat je kunt leren, of laat ik zeggen, ontwikkelen.

Sommige mensen vinden mij soft, maar als docent probeer ik altijd aardig te zijn met als bijkomend gevolg dat ik ook aardig gevonden wordt. Ik ben geen ruziemaker, nooit geweest, en ook in conflictsituaties probeer ik altijd rustig te blijven. Ik geloof dat dat me aardig lukt.

Ik werk al bijna 20 jaar in het mbo-onderwijs, en dus al bijna 20 jaar met leerlingen in de leeftijd van pakweg 16 tot 20 jaar. Op verjaardagsfeestjes krijg ik steevast vragen als. “Goh, is dat geen moeilijke doelgroep?”, “Zo, dat is een pittige leeftijd? Of “Nou, dan zul je wel veel ongemotiveerde leerlingen hebben?”. Ik beantwoord deze vragen altijd met een welgemeend NEE om vervolgens uit te leggen hoe leuk het is om met jonge mensen te werken.

Ieder mens heeft zijn eigenaardigheden, zijn onhebbelijkheden en zijn kwetsbaarheden en ieder mens heeft zijn goede en minder goede kanten. Al die zaken gelden voor mij net zozeer als voor de gemiddelde leerling. Natuurlijk vertonen leerlingen soms ongewenst gedrag, maar als dat het geval is kun je als docent volgens mij maar één ding doen: aardig zijn. Dat is dus wat ik doe! Aardig zijn betekent voor mij dat je tijd en aandacht aan die leerling besteedt. Het betekent voor mij ook dat je iedereen als een uniek mens benadert. Met de ene leerling voer je een serieus gesprek, met de andere leerling praat je over Feyenoord-Ajax. De ene leerling krijgt een aai over zijn bol, de andere leerling krijgt een schop onder zijn kont. Als je aardig bent kun je je zelfs dat laatste veroorloven  want leerlingen snappen dat je dat doet om ze verder te helpen, niet om ze dwars te zitten.

Als je de woorden “ongewenst gedrag afleren” googelt gaan de eerste tien hits over honden, katten of kleine kinderen. Het is voor mij de bevestiging dat als je met jonge mensen werkt het niet gaat om “ongewenst gedrag afleren” maar juist om “gewenst gedrag aanleren”.  In hun weg naar volwassenheid hebben leerlingen een goed voorbeeld nodig. Daarom ben ik aardig tegen mijn leerlingen en daarom geef ik altijd al mijn leerlingen een hand als ze terugkomen na een schoolvakantie. 



woensdag 31 oktober 2012

Oud-leerlingen



Mijn vader was ruim 35 jaar directeur van een basisschool in een klein dorp en bijna altijd als ik als kind met hem door het dorp liep en we iemand tegen kwamen waar hij een praatje mee maakte wist ik wat hij ging zeggen als we weer verder liepen. “Dat is een oud-leerling van mij”.  Oud-leerlingen. Ieder jaar dat je in het onderwijs werkt krijg je er meer oud-leerlingen bij en het hebben van oud-leerlingen is één van de geneugten van werken in het onderwijs. 

De afgelopen maanden heb ik weer met veel plezier als docent in de Succesklas mogen werken. De Succesklas is een klas voor uitvallers op het Koning Willem I College (mbo). Bijna wekelijks starten er drie leerlingen die in zes tot acht weken de kans krijgen eens heel goed naar zich zelf te kijken alvorens ze een nieuwe opleiding kiezen. Omdat er wekelijks nieuwe leerlingen instromen heb ik in korte tijd alweer heel wat leerlingen in de klas mogen verwelkomen. En omdat een leerling niet lang in de Succesklas blijft heb ik ook alweer van de nodige leerlingen afscheid genomen. Daardoor heb ik er dus ook weer een aantal oud-leerlingen bijgekregen.

Ik woon, werk en leef in Den Bosch en loop of fiets regelmatig door de stad. Ik doe hier mijn boodschappen, bezoek het theater, ga soms uit eten en vier ook carnaval. Naar schatting heb ik er in 10 jaar Koning Willem I College zeker 1200 oud-leerlingen bij gekregen. Bijna iedere dag kom ik er wel eentje tegen en als ik dan met een van mijn drie zoons ben betrap ik me zelf altijd op dat ene zinnetje van mijn vader: “Dat is een oud-leerling van mij”.

In de missie van ons college staat het zo mooi. “Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan” en als docent kan ik zeggen dat het ook echt zo is.  Natuurlijk is niet iedereen even succesvol, maar succesjes, groot en klein, mogen gevierd worden en een ontmoeting met een oud-leerling geeft me bijna altijd een trots gevoel. Ik ben trots op Geert die nu als elektromonteur werkt, trots op Sanne die nu een HBO-opleiding volgt, trots op Dennie die een eigen bedrijf heeft en trots op Ineida die inmiddels moeder is geworden. Trots ben ik ook op mijn oud-leerlingen Kobus en Martijn. Beiden werken nu op het Koning Willem I College en zij zijn dus nu mijn collega’s. Ik wens hen, maar ook mezelf nog veel oud-leerlingen toe.